‘Wie leidt er hier eigenlijk?’ Het was net hard genoeg om ook door mij te worden gehoord maar het was een retorische vraag van de man achter mij aan zijn dame. De kwestie komt ter sprake bij paren die nog niet zo gek lang dansen, maar ook dames die al jaren ervaring hebben, krijgen soms de neiging hun rol als volger te herdefiniëren. Terwijl er een heel simpele afspraak is: de heer leidt, de dame volgt. Er is dan ook niets zo erg als een vrouw die leidt.
Leiden, de weg wijzen, meenemen. Het impliceert de actie van de één (in de tango: de heer) en de reactie van de ander (juist, de dame). Voor Nederlandse/West-Europese vrouwen is dat, na 35 jaar feminisme, best moeilijk. Na zich een lange dag staande te hebben gehouden in de harde mannenwereld, kunnen ze hun gedachten niet meer uitschakelen en is het niet meer mogelijk om zich gedachteloos in de armen van een heer vleien. Terwijl dames het nadenken gewoon moeten bewaren voor overdag, op het werk.
Zodra een dame de leiding overneemt is het paar het spoor op de vloer bijster. Ze probeert nog een schijn van ‘initiatiefnemer’ op te houden door geaccentueerde versieringen te maken, maar het zijn slechts de hulpeloze probeersels van een individualistische vrouw die de dans niet heeft begrepen. In de tango bestaan geen individuen, slechts delen van een paar. Dat betekent al dat de een niet “boven” de ander staat. Leider en volger, dame en heer bestaan niet zonder elkaar, net zoals zwart geen betekenis heeft zonder wit. Zoals Romeo zonder Julia slechts the nice guy next door is. En Pablo Veron niets is zonder Sally Potter (… of juist wel? Veron zei al dat iedere actie van de dame de vrijheid van de heer beperkt). Volgen is een actieve rol waarbij de dame zeer alert moet zijn. Goed volgen moet, net als goed leiden, worden geleerd.
Hoe leert een dame te volgen? Door kritiek van de partner te accepteren, haar tegenargumenten in te slikken, zich te laten gebruiken en polygaam alle mannen te strikken die er rondlopen. Ze leert dat er niet één manier van volgen is, maar net zoveel als er heren op de dansvloer zijn. De dame heeft weinig in te brengen als ze de taal van haar heer niet begrijpt. Zij verandert bij iedere danspartner van lichaamstaal, ze schakelt over naar de taal die hij spreekt. Een goede dame spreekt dan ook vele lichaamstalen en ontwikkelt slechts haar eigen accent of stijl. Iedere heer krijgt zo de volger die hij verdient. Hij kan nooit zijn onvermogen afwimpelen op de dame.
Daarom moeten heren zich ook niet bezig houden met damespassen. De motivering dat het is om inzicht te krijgen in het volgen en daarvan te leren, gaat niet op. Het is slechts een excuus om het echte leiden te ontlopen. De uitspraak van Wouter Brave: “Dansen met je ballen” vat het allemaal samen. De durf om het heft in handen te nemen moet opnieuw worden ontwikkeld. De lieve, zachtaardige en begripvolle man hoort niet op de dansvloer, maar achter de afwas! Voor heren is tango leiden en verleiden. De verleider heeft het initiatief. Hij wil zijn dame veroveren, maar kan haar natuurlijk niet als een holenmens bij het haar achter zich aan slepen. Hij moet de dame met zijn elegante lichaamstaal verleiden om hem te volgen. Als de heer geen duidelijke lichaamstaal spreekt, begrijpt de dame niet waar hij heen wil en gaat ze haar eigen gang. Zij doet haar ding en hij hobbelt er maar achteraan. Er is geen duidelijke richting en het paar verdwaalt.
Zonder richting komt de creativiteit van de heer, en daarmee van het hele paar, in de knel. Vooral de ‘standaard passen’ zoals het afmaken van een figuur met een voorwaartse ocho, worden door zelf nadenkende vrouwen afgedwongen. De heer wil een heel andere kant op, maar zijn dame eist een pas die ze zelf kent. Toegeven aan deze denkende dame ergert, maar haar tegenwerken geeft letterlijk frictie. Dames die te makkelijk volgen, of hun eigen passen bedenken, leiden op die manier slechte heren op. Deze heren gaan denken dat ze aan een halve beweging genoeg te hebben om een dame te leiden. En dat leidt weer tot ergernis bij dames (zie het artikel van Lizelot de Stigter in La Cadena No. 68 over dit onderwerp).
Al deze drukte om het leiden en volgen. Terwijl dames zich in zo’n comfortabele positie bevinden. Ze vleien zich in de armen van hun heer, sluiten zich af van de wereld en ze dansen. Het leiden kunnen ze gerust overlaten aan hun heer…